نامه [ به آقاى محمد شريعت اصفهانى ( وخامت اوضاع ) ] زمان : 15 خرداد 1347 / 8 ربيع الاول 1388 مكان : نجف موضوع : وخامت اوضاع و اجراى افكار پليد استعمار توسط دولتها مخاطب : شريعت اصفهانى ( شيخ الشريعه ) ، محمد به عرض عالى مىرساند ، مرقوم محترم كه حاوى مطالبى بود كه نزد اكثر از علوم غريبه است و اصل ؛ اوضاع وخيمتر از آن است كه بتوان عواقب آن را درست فهميد . اگر نقشه همان نقشهء تركيه - كه تحميل به مصطفى كمال « 1 » شد و او نيز قبول كرد و تا توانست اجرا كرد - باشد ، حساب اين طرفها خصوصاً ايران معلوم است . تركها باز مقاومت كردند ولى ماها گمان نمىكنم مقاومتى به خرج دهيم ، و دولتها بىمزاحمتْ افكار پليد ديگران را اجرا مىكنند ولى با اسم دين مبين اسلام ! و ما نيز به همين كلمه دلخوش كرديم يا براى رفع مسئوليت نزد خلق ، خود را به دلخوشى مىزنيم . اگر اينجا صحبتى شود گفته مىشود ملكى « 2 » بهتر است و آنجا نيز مجرم اصلى را به حساب نمىآورند بلكه بعض تلگرافات كه اخيراً از قِبَل بعضى آقايان شده است متضمن تطهير مجرم اصلى است ، و داعى بر نشر هم ظاهراً داشتند كه لا بد اين طور صلاح را تشخيص داده‌اند . و بالجمله اكنون دو طايفه بيشتر نيست : يا ساكت و يا ناطقِ مضر ؛ « و الامرُ الى اللَّه تعالى » . تحرير الوسيله را به همان نحو كه ملاحظه فرموديد به طبع رسيد ، و مقدارى از آن هم به ايران رفت و در آنجا مسائل دفاع را مستقلًا على المحكى ، نشر دادند و شايد در اثر آن ، تشديد نسبت به منزل اين جانب زيادتر شده است . در نظر اين جانب اين امر اگر به صرفه نباشد مهم نيست ؛ آنچه مهم است آن است كه نمىدانم با اين وضع آنها و ماها ، تكليف چيست . اميدى در ناحيهء خود ما نيست ؛ خداوند اصلاح كند . و السلام عليكم . 8 ربيع الاول 1388 - روح اللَّه الموسوي الخمينى

--> ( 1 ) مصطفى كمال ، معروف به آتاتورك از عوامل اصلى فروپاشى امپراتورى عثمانى ، مجرى سياستهاى انگليس و غرب در آسياى صغير ، و نخستين رئيس جمهور تركيه . ( 2 ) - پادشاهى .